De Filosoof

De filosofische praktijk is een te consulteren praktijk waarin de filosoof zich beschikbaar stelt om op basis van zijn of haar kennis en vaardigheden met zijn bezoekers van gedachten te wisselen over de onderwerpen die zij meebrengen.

Het filosoferen geeft ons een extra mogelijkheid in handen om meer te zien van de werkelijkheid dan onze bril doorgaans toelaat. Door inzicht te verwerven in onze eigen ideeën, motieven, opvattingen en in ons eigen functioneren in de maatschappij ontstaat ook de mogelijkheid tot bewust handelen.

De mens is een gevangene van zijn eigen denken en waarnemen, gewoonten, waarden en uitgangspunten. Je zou kunnen zeggen: wanneer je niet nadenkt, ben je een product van je omgeving, dan wordt er voor je gedacht, dan is de autonomie verdwenen. Daarom is een zich bewust worden van eigen mensbeeld, wereldbeeld en levensvisie een ontsnapping. Spinoza vond ook dat onze vrijheid begint, waar wij ons van onze onvrijheden bewust worden.

Om beter te kunnen zien moeten we soms afstand nemen.

Filosoferen is een spel tussen afstand en betrokken zijn.

Het leven is veranderlijk en daarom ook vol onzekere factoren. Daarom maken we beelden, ideeën, regels, waarlangs wij ons bewegen. Die hebben we ook nodig, maar wanneer die beelden statisch worden, wanneer zij zijn ‘versteend’, dan kunnen we een vervormd beeld krijgen van de werkelijkheid. Dan kunnen we de ander niet meer zien zoals die is (voor zover dat natuurlijk mogelijk is), dan zijn we gevangen in onze projecties.

Filosoferen betekent dan ook: proberen zoveel mogelijk aspecten van de werkelijkheid waar te nemen.

Mogelijke resultaten van een gesprek kunnen zijn:

-het (her)vinden van zelfbestemming of autonomie

-verheldering van een vraagstuk

-opheldering van een probleem

-een ruimere kijk op de werkelijkheid

-rust, verzoening met het bestaan

-wellicht zijn er na een filosofisch proces nieuwe inzichten of perspectieven geboren en onverwachte antwoorden ontstaan.

Situaties als de volgende kunnen als een probleem worden opgevat. Als iets pijnlijks, iets onplezierigs, iets beangstigends. Dan blijft het ons bezig houden. We worden aangezet tot nadenken.

-het nemen van een moeilijke beslissing

-een confrontatie met de dood

-een ernstige ziekte van onszelf of iemand uit onze omgeving

-ervaringen van uitzichtloosheid of van zinloosheid

-een reeks ernstige tegenslagen

-onvrede met de eigen sociale positie

-het uitstippelen van een levensplan

-het ouder worden waardoor het leven anders wordt

-het niet begrijpen van de wereld

-het evalueren van de persoonlijke geschiedenis